[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"cms-posts-pl-6-0":3,"cms-post-archiwizacja-i-trwalosc-dokumentacji-drukowanej-pl":60,"alternates:posts:archiwizacja-i-trwalosc-dokumentacji-drukowanej":253},{"docs":4,"total":59},[5,17,25,33,41,51],{"id":6,"slug":7,"locale":8,"translationGroup":9,"title":10,"description":11,"author":12,"readTime":13,"category":14,"coverUrl":15,"publishedAt":16,"updatedAt":16},39,"notes-w-kratke-w-linie-czy-w-kropki","pl","3a5de76f-704b-40ef-8feb-2dc5d136036a","Notes w kratkę, w linie czy w kropki","Kratka pod szkice i tabele, linie pod ciągłe notatki, kropki pod jedno i drugie. Do tego druk siatki, o którym drukarnia rzadko uprzedza klienta.","Wojciech Hunkiewicz",null,"Kalendarze, notesy, planery","https://media.mcpdruk.com/media/yp18mo84hm/notes-w-kratke-w-linie-czy-w-kropki.webp",1789892124661,{"id":18,"slug":19,"locale":8,"translationGroup":20,"title":21,"description":22,"author":12,"readTime":13,"category":14,"coverUrl":23,"publishedAt":24,"updatedAt":24},41,"okladka-kalendarza-ksiazkowego","2e30abc7-1d8c-45c0-91a6-8ebcc8ead0c7","Okładka kalendarza książkowego z logo","Okładka kalendarza książkowego to jedyna część oglądana codziennie przez rok. Materiały skóropodobne kontra karton laminowany, logo tłoczone kontra nadrukowane, i gdzie okładka obrywa.","https://media.mcpdruk.com/media/d4wb2shu9w/okladka-kalendarza-ksiazkowego.webp",1789556563708,{"id":26,"slug":27,"locale":8,"translationGroup":28,"title":29,"description":30,"author":12,"readTime":13,"category":14,"coverUrl":31,"publishedAt":32,"updatedAt":32},36,"kalendarz-a5-czy-b5-jaki-format","27f59799-cb02-4238-95b1-25e52e8484ee","Kalendarz A5 czy B5, jaki format wybrać","A5 czy B5 na kalendarz firmowy? Wymiary z normy ISO 216, waga bloku przy nakładzie na wysyłkę i prosta rekomendacja formatu według tego, jak go używasz.","https://media.mcpdruk.com/media/mmi6qs5mie/kalendarz-a5-czy-b5-jaki-format.webp",1789042481594,{"id":34,"slug":35,"locale":8,"translationGroup":36,"title":37,"description":38,"author":12,"readTime":13,"category":14,"coverUrl":39,"publishedAt":40,"updatedAt":40},43,"papier-do-notesu-a-przebijanie-tuszu","a890d1ab-bea0-4f10-97c9-1b73c2aa6364","Papier do notesu a przebijanie tuszu","Za przebijanie pisaka na drugą stronę notesu odpowiada nieprzezroczystość papieru, nie sama gramatura. Ma własną normę ISO 2471 i osobny wiersz w karcie.","https://media.mcpdruk.com/media/zyi8c7hy87/papier-do-notesu-a-przebijanie-tuszu.webp",1788769270498,{"id":42,"slug":43,"locale":8,"translationGroup":44,"title":45,"description":46,"author":12,"readTime":13,"category":47,"coverUrl":48,"publishedAt":49,"updatedAt":50},37,"katalog-a4-czy-a5","f07a205b-30f7-4a5d-895c-80673956a752","Katalog A4 czy A5: jak wybrać format","Format katalogu rozstrzyga trzy rzeczy: ile produktów wchodzi na stronę, ile waży paczka na targi i czy mieści się w kopercie. Kiedy A4, a kiedy A5.","Katalogi i foldery","https://media.mcpdruk.com/media/8i01oost78/katalog-a4-czy-a5.webp",1788079550280,1788079560843,{"id":52,"slug":53,"locale":8,"translationGroup":54,"title":55,"description":56,"author":12,"readTime":13,"category":47,"coverUrl":57,"publishedAt":58,"updatedAt":58},38,"katalog-na-targi","de7b4989-d6d8-4221-b246-cf65037871b0","Katalog na targi: waga, nakład i logistyka","Katalog targowy przegrywa na wadze, nie na treści. Policz masę egzemplarza z gramatury i formatu i zdecyduj, ile katalogów zabrać na targi.","https://media.mcpdruk.com/media/bab3o49w1e/katalog-na-targi.webp",1787924709988,6,{"id":61,"slug":62,"locale":8,"translationGroup":63,"title":64,"description":65,"author":12,"readTime":13,"category":66,"coverUrl":67,"coverAlt":68,"body":69,"seo":249,"publishedAt":252,"updatedAt":252},29,"archiwizacja-i-trwalosc-dokumentacji-drukowanej","87e03d39-dd37-4c88-b2f0-be0e37164434","Ile lat musi przetrwać wydrukowana dokumentacja","Rozporządzenie maszynowe daje 10 lat, a norma na papier trwały nie obejmuje nadruku. ISO 9706, ISO 11108, ISO 11798 i ISO 5630 w praktyce drukarni.","Wiedza specjalistyczna","https://media.mcpdruk.com/media/djglbo6k0b/archiwizacja-i-trwalosc-dokumentacji-drukowanej.webp","Rząd starych segregatorów ustawionych grzbietami do przodu na zakurzonej półce, ręcznie opisane naklejki są poodrywane i podarte, a jeden segregator pośrodku ma rozpadający się kartonowy grzbiet i otwór wzmocniony pożółkłą taśmą",[70,74,77,79,94,96,98,100,102,104,108,110,134,136,138,140,143,148,150,152,186,188,190,192,195,197,199,203,205,207,209,227,229,231],{"type":71,"level":72,"text":73},"heading",2,"Ile lat musi przetrwać dokumentacja: 10 lat to liczba z rozporządzenia",{"type":75,"text":76},"paragraph","Odpowiedź jest w przepisie. Rozporządzenie maszynowe (UE) 2023/1230 każe udostępniać instrukcję online przez cały przewidywany cykl życia maszyny. Do tego minimum 10 lat od wprowadzenia do obrotu (art. 10 ust. 7 lit. c). Art. 10 ust. 3 dokłada drugi termin. Dokumentacja techniczna i deklaracja zgodności UE mają czekać na organy nadzoru rynku przez co najmniej 10 lat od wprowadzenia do obrotu lub oddania do użytku. Art. 10 ust. 8 powtarza to samo dla cyfrowych deklaracji zgodności. Trzy przepisy, jedna liczba.",{"type":75,"text":78},"Zegar rusza od wprowadzenia do obrotu. Data wydruku nie ma znaczenia. I to jest minimum. W tym samym przepisie obok dziesięciu lat stoi przewidywany cykl życia maszyny. Jeżeli linia pakująca pracuje dwadzieścia lat, dokumentacja ma być dostępna razem z nią. Rozporządzenie stosuje się od 20 stycznia 2027 r. Tego samego dnia dyrektywa 2006/42/WE traci moc.",{"type":80,"stats":81},"stat-grid",[82,85,88,91],{"value":83,"label":84},"10 lat","Minimalny okres dostępności instrukcji po wprowadzeniu do obrotu",{"value":86,"label":87},"1 miesiąc","Termin na bezpłatne wydanie instrukcji papierowej na żądanie",{"value":89,"label":90},"20.01.2027","Od tego dnia stosuje się rozporządzenie 2023/1230",{"value":92,"label":93},"ISO 9706","Norma na papier trwały do dokumentów, edycja 2 z maja 2025",{"type":75,"text":95},"Online nie znaczy, że papier przestaje być potrzebny. Art. 10 ust. 7 daje nabywcy prawo zażądać instrukcji papierowej, ale żądanie musi paść w momencie zakupu. Producent dostarcza ją wtedy bezpłatnie w terminie miesiąca. Przy maszynach dla użytkowników nieprofesjonalnych papier jest obowiązkiem. Informacje o bezpieczeństwie muszą być wydane na papierze automatycznie, bez żądania. Dla maszyny nieukończonej działa ten sam mechanizm: instrukcja montażu online przez co najmniej 10 lat, papierowa bezpłatnie w miesiąc na żądanie. Jak to przekłada się na nakład i wersje językowe, rozpisaliśmy w [poradniku o druku instrukcji obsługi dla producentów](/poradniki/druk-instrukcji-obslugi-dla-producentow).",{"type":71,"level":72,"text":97},"Papier trwały, papier archiwalny, papier stabilny: trzy różne obietnice",{"type":75,"text":99},"To nie synonimy. Za każdym z tych określeń stoi inna norma, inny komitet i inny zakres. ISO 9706 opisuje papier trwały przeznaczony na dokumenty. Aktualna jest edycja 2 z maja 2025. Wydanie ISO 9706:1994 zostało wycofane, więc powoływanie się na nie w zapytaniu ofertowym to powoływanie się na nieaktualny dokument. Norma stawia wymagania co do odczynu papieru, rezerwy alkalicznej i odporności na utlenianie. Konkretne wartości są w treści normy, którą ISO sprzedaje. Opis katalogowy ich nie zawiera.",{"type":75,"text":101},"Zakres ISO 9706 jest węższy, niż podpowiada nazwa. Norma dotyczy wyłącznie papierów niezadrukowanych i nie dotyczy tektury. Jej abstrakt wprost wyłącza ocenę trwałości papieru przechowywanego w warunkach wrogich. Wymienia przy tym wysoką wilgotność sprzyjającą atakowi mikrobiologicznemu, nadmierne ciepło, promieniowanie, wysoki poziom zanieczyszczeń powietrza i działanie wody.",{"type":75,"text":103},"ISO 11108 to papier archiwalny i wymaga dwóch rzeczy naraz: trwałości oraz wytrzymałości. ISO 9706 wymaga tylko trwałości. ISO 11108:2025 też ma edycję 2 z maja 2025 i zastępuje wycofane ISO 11108:1996. Zakres obejmuje papiery niezadrukowane na dokumenty i publikacje wymagające trwałego przechowywania oraz częstego użytkowania.",{"type":105,"text":106,"author":107},"quote","Papier archiwalny służy celom specjalnym, nie do powszechnego użytku. Użycie terminu papier archiwalny nie oznacza, że każdy papier przechowywany w archiwach jest papierem archiwalnym.","ISO 11108:2025, zakres normy",{"type":75,"text":109},"Trzecia z rodziny to ISO 20494:2017, o stabilności papieru do ogólnych zastosowań graficznych. Robił ją inny komitet niż dwie poprzednie, ISO/TC 6/SC 2, i widać to po zakresie. Obejmuje wszystkie rodzaje papierów niepowlekanych, powlekanych i wypełnianych.",{"type":111,"head":112,"rows":116,"caption":133},"table",[113,114,115],"Norma","Czego dotyczy","Co obiecuje",[117,121,125,129],[118,119,120],"ISO 9706:2025","Papier trwały na dokumenty, wyłącznie niezadrukowany, bez tektury","Trwałość (permanence)",[122,123,124],"ISO 11108:2025","Papier archiwalny na dokumenty do trwałego przechowywania i częstego użytkowania","Trwałość i wytrzymałość (permanence + durability)",[126,127,128],"ISO 20494:2017","Papiery niepowlekane, powlekane i wypełniane do ogólnych zastosowań graficznych","Stabilność",[130,131,132],"ISO 11798:2023","Zapis i nadruk na papierze, nie papier","Trwałość i wytrzymałość obrazu","Cztery normy, cztery zakresy. Deklaracja w karcie papieru odnosi się zawsze do jednej z nich, nie do wszystkich.",{"type":71,"level":72,"text":135},"Norma na papier nie obejmuje tego, co na papierze",{"type":75,"text":137},"ISO 9706 i ISO 11108 mówią o papierze niezadrukowanym. Czyli o czystym arkuszu przed maszyną drukującą. Za to, co wyjdzie z maszyny, odpowiada osobny dokument: ISO 11798. To norma o trwałości i wytrzymałości pisania, druku i kopiowania na papierze, razem z metodami badawczymi. Edycja 2 z czerwca 2023, wersja poprawiona w październiku 2023. Zastąpiła ISO 11798:1999.",{"type":75,"text":139},"ISO 11798 stosuje się do obrazów na białym papierze trwałym wg ISO 9706 lub ISO 11108. Obejmuje zapis uzyskany z długopisów, pieczątek, kopiarek i drukarek. Czyli pieczątka kontroli jakości i podpis na karcie przeglądu też podlegają tej normie, nie tylko sam nadruk. Dokument ma dziś status 90.92, to znaczy do rewizji, i zastąpi go ISO/FDIS 11798 będąca w opracowaniu.",{"type":105,"text":141,"author":142},"Ponieważ dokumenty mogą być przechowywane w środowisku niechronionym, zanim trafią do środowiska chronionego, odporność na wodę i światło ma jednak znaczenie.","ISO 11798:2023, zakres normy",{"type":144,"variant":145,"title":146,"text":147},"callout","warning","Papier bezkwasowy nie ratuje nadruku","Deklaracja ISO 9706 w karcie papieru nie mówi nic o tuszu ani o tonerze. Trwałość zapisu bada osobna norma. To są dwa pytania do drukarni, nie jedno: na czym drukujecie i czym drukujecie.",{"type":71,"level":72,"text":149},"Co realnie niszczy dokument: mechanizmy z własnymi metodami badawczymi",{"type":75,"text":151},"Nie trzeba zgadywać, co papierowi szkodzi. Wystarczy zobaczyć, co doczekało się znormalizowanej metody badania. Seria ISO 5630 opisuje przyspieszone starzenie papieru i każda jej część bierze na warsztat inny czynnik. Część 3 ma dopisek istotny dla dokumentacji: metoda dotyczy papierów drukowych i piśmiennych. To edycja 2 z czerwca 1996.",{"type":111,"head":153,"rows":157,"caption":185},[154,155,156],"Część ISO 5630","Czynnik","Warunki z tytułu normy",[158,162,166,170,173,177,181],[159,160,161],"Część 1 (1991)","Suche ciepło","105 stopni Celsjusza",[163,164,165],"Część 2 (1985, wycofana)","Wilgotne ciepło","90 stopni Celsjusza, 25 procent wilgotności względnej",[167,168,169],"Część 3 (1996)","Wilgotne ciepło, papiery drukowe i piśmienne","80 stopni Celsjusza, 65 procent wilgotności względnej",[171,160,172],"Część 4 (1986)","120 lub 150 stopni Celsjusza",[174,175,176],"Część 5 (2008)","Podwyższona temperatura","100 stopni Celsjusza",[178,179,180],"Część 6 (2009)","Zanieczyszczenie atmosferyczne","Dwutlenek azotu",[182,183,184],"Część 7 (2014, wycofana)","Światło","Ekspozycja na światło","Seria ISO 5630: metody przyspieszonego starzenia papieru. Temperatura, wilgoć, chemia w powietrzu i światło mają każde swoją część. Części 2 i 7 są wycofane.",{"type":75,"text":187},"Część 6 to ekspozycja na dwutlenek azotu, czyli zwykłe spaliny. Spaliny i światło niszczą papier na tyle powtarzalnie, że dało się to opisać metodą badawczą. Dwutlenek azotu z Części 6 to norma wciąż aktualna. Światło doczekało się osobnej metody w Części 7. Żadna z tych dwóch nie jest o temperaturze.",{"type":75,"text":189},"Czego w tej serii nie ma: przelicznika na lata. Normy podają temperaturę, wilgotność i rodzaj ekspozycji. Nie mówią, że tyle a tyle godzin w 80 stopniach odpowiada stu latom na półce. Jeżeli ktoś podaje ci w ofercie liczbę lat trwałości papieru, dokłada ją od siebie. Żadna z omawianych norm takiej liczby nie zawiera.",{"type":71,"level":72,"text":191},"Dlaczego hala produkcyjna jest najgorszym możliwym archiwum",{"type":105,"text":193,"author":194},"Instrukcja obsługi maszyny lub urządzenia technicznego powinna być dostępna dla pracownika i znajdować się w pobliżu stanowiska pracy.","Państwowa Inspekcja Pracy",{"type":75,"text":196},"Instrukcja nie leży w klimatyzowanym archiwum w biurze. Leży przy maszynie, w hali, w zasięgu ręki operatora. PIP przypomina też, że maszyna na stanowisku pracy w Polsce musi być wyposażona w instrukcję użytkowania w języku polskim, obok deklaracji zgodności i oznakowania CE. Eksploatację maszyn opisują par. 51-61 rozporządzenia o ogólnych przepisach bhp. Treść instrukcji bhp to par. 41 ust. 1 i 2.",{"type":75,"text":198},"ISO 9706 wprost nie obiecuje trwałości w warunkach wrogich. ISO 11798 wyłącza ze swojego zakresu dokumenty przechowywane w warunkach szkodliwych: przy wysokiej wilgotności, nadmiernym cieple, promieniowaniu, wysokim poziomie zanieczyszczeń albo ryzyku zalania. Ta sama norma zastrzega jednak, że odporność na wodę i światło ma znaczenie, bo dokumenty bywają trzymane poza środowiskiem chronionym. Hala to dokładnie ten przypadek. Wilgoć, olej, światło z okna dachowego i brudne ręce kilkanaście razy dziennie.",{"type":144,"variant":200,"title":201,"text":202},"info","Trwałość dotyczy tabliczki, nie instrukcji","Rozporządzenie 2023/1230 żąda trwałości od oznakowania maszyny: załącznik III pkt 1.7.3 mówi o oznakowaniu widocznym, czytelnym i trwałym. Art. 24 ust. 1 powtarza to samo o oznakowaniu CE. Wobec instrukcji rozporządzenie stawia wymóg jasności, zrozumiałości i czytelności. Słowa trwała tam nie ma, nie ma też wskazanego nośnika ani normy papieru. Termin 10 lat jest twardy, sposób jego dotrzymania zostaje po twojej stronie.",{"type":75,"text":204},"Chemia papieru to jedno. Drugie to zwykłe zużycie. Dokument przy maszynie jest otwierany, kładziony na obudowie, wsuwany za osłonę i wyciągany brudną ręką. Tu wygrywa konstrukcja: oprawa, która znosi otwieranie, i okładka, która się nie rozwarstwia. Dobór oprawy pod ten scenariusz rozłożyliśmy na części w [poradniku o oprawie do dokumentacji technicznej](/poradniki/oprawa-do-dokumentacji-technicznej). To też powód, dla którego ISO 11108 mówi o wytrzymałości obok trwałości.",{"type":71,"level":72,"text":206},"Jak zamówić dokumentację, żeby deklaracja była w karcie technicznej",{"type":75,"text":208},"Papier trwały zamawia się po nazwie deklaracji, tak samo jak FSC. Munken Premium White z Arctic Paper ma w sekcji certyfikatów i jakości wpisane wprost: Age resistant (ISO 9706). Obok stoją Woodfree, FSC_C020637, PEFC_053399, EU Ecolabel i Cradle to Cradle Certified. Jeżeli papier ma tę deklarację, producent ją publikuje w karcie produktu. Jeżeli w karcie jej nie ma, to jej nie ma. Zapewnienie handlowca w mailu nie jest deklaracją zgodności z normą.",{"type":210,"items":211},"steps",[212,215,218,221,224],{"title":213,"text":214},"Wpisz numer normy do zapytania","Nie proś o papier bezkwasowy, bo to nie jest nazwa niczego mierzalnego. Proś o papier z deklaracją zgodności z ISO 9706. Przy dokumentacji do trwałego przechowywania i częstego użytkowania pytaj o ISO 11108.",{"title":216,"text":217},"Weź deklarację z karty produktu","Deklaracja ma pochodzić z dokumentu producenta papieru. Pozycja Age resistant (ISO 9706) wygląda w karcie dokładnie tak samo jak numer certyfikatu FSC. Jedno i drugie da się sprawdzić.",{"title":219,"text":220},"Zapytaj osobno o trwałość nadruku","Punktem odniesienia jest ISO 11798, bo obejmuje zapis z drukarek i kopiarek oraz z pieczątek i długopisów. Numeracja przeglądów wpisywana ręcznie podlega tej samej normie.",{"title":222,"text":223},"Powiedz, gdzie dokument będzie leżał","Egzemplarz przy maszynie i egzemplarz w segregatorze w biurze to dwa różne produkty. Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby zamówić dwie wersje w jednym zleceniu i tylko jedną trzymać w hali.",{"title":225,"text":226},"Dopnij resztę specyfikacji","Format, gramatura, oprawa i kolor podłoża wpływają na czytelność przez cały cykl życia maszyny. Gramaturę rozbieramy w [poradniku o gramaturze papieru](/poradniki/gramatura-papieru-w-druku-ksiazek), a wybór między [papierem kremowym a białym](/blog/papier-kremowy-czy-bialy) zmienia komfort czytania drobnego tekstu przy słabym świetle.",{"type":75,"text":228},"Dokumentacja techniczna i deklaracja zgodności UE mają ten sam dziesięcioletni zegar z art. 10 ust. 3. Ale to dwa różne dokumenty o dwóch różnych obiegach. Co trafia do której i kto się pod tym podpisuje, rozbieramy w [tekście o deklaracji zgodności CE](/poradniki/deklaracja-zgodnosci-ce-a-dokumentacja).",{"type":71,"level":72,"text":230},"Najczęstsze pytania o trwałość papieru w dokumentacji",{"type":232,"items":233},"faq",[234,237,240,243,246],{"q":235,"a":236},"Czy istnieje papier, który wytrzyma 100 lat?","Żadna z omawianych norm nie podaje liczby lat. ISO 9706 i ISO 11108 stawiają wymagania jakościowe wobec papieru, a seria ISO 5630 opisuje warunki starzenia przyspieszonego. Przelicznika godzin badania na lata leżenia na półce w nich nie ma.",{"q":238,"a":239},"Czy mogę dać klientowi tylko kod QR do instrukcji?","Wersja online spełnia obowiązek dostępności przez cały cykl życia maszyny i minimum 10 lat. Ale prawo do egzemplarza papierowego zostaje. Jeżeli nabywca zażąda papieru w momencie zakupu, producent wydaje go bezpłatnie w terminie miesiąca. Przy maszynach dla użytkowników nieprofesjonalnych papier z informacjami o bezpieczeństwie idzie z automatu.",{"q":241,"a":242},"Instrukcja zamokła i rozpadła się po dwóch latach, czyj to problem?","Obowiązek dostępności instrukcji przez co najmniej 10 lat leży po stronie producenta. Los pojedynczego egzemplarza w hali tego nie zdejmuje. Zniszczony egzemplarz nabywca odtwarza z wersji online albo żąda kolejnego. Dlatego wersja przy maszynie i wersja odłożona w biurze to rozsądny podział.",{"q":244,"a":245},"Kiedy instrukcja musi być papierowa?","Na żądanie użytkownika wyrażone w momencie zakupu producent dostarcza ją bezpłatnie w terminie miesiąca. Przy maszynach dla użytkowników nieprofesjonalnych informacje dotyczące bezpieczeństwa muszą być wydane w formie papierowej z automatu, bez żądania.",{"q":247,"a":248},"Czy druk cyfrowy trzyma tak samo jak offset?","ISO 11798 obejmuje zapis uzyskany z drukarek i kopiarek, więc druku cyfrowego nie wyklucza. Norma bada trwałość obrazu, a nie technologię druku. O konkretną metodę i jej odporność zapytaj drukarnię, powołując się na numer normy. Ta sama zasada dotyczy pieczątek i podpisów wpisywanych ręcznie.",{"metaTitle":250,"metaDescription":251,"headline":13,"body":13,"useCases":13},"Trwałość papieru: ile lat przetrwa dokumentacja","Trwałość papieru w dokumentacji technicznej: 10 lat z rozporządzenia 2023/1230, papier trwały ISO 9706, archiwalny ISO 11108 i nadruk wg ISO 11798.",1787081986116,{"type":254,"slug":62,"locales":255},"posts",[8]]