Ile stron ma mieć katalog: składki i podzielność

Ile stron ma mieć katalog i dlaczego liczba nie jest dowolna

Liczba stron katalogu nie jest dowolna. Wynika z maszyny, nie z projektu. Drukarnia zadrukowuje duży arkusz. Potem go składa. Złożony arkusz daje składkę, a składka to zawsze wielokrotność stron. Dlatego objętość katalogu skacze co kilka stron, a nie po jednej. Nie da się dodać jednej strony i tyle. Dokładasz od razu całą składkę.

To ma prosty skutek dla portfela. Katalog na 20 stron potrafi kosztować tyle co katalog na 24. Bo obie wersje mieszczą się w tej samej liczbie arkuszy. Pusta strona i tak jest zadrukowana, złożona i oprawiona. Płacisz za arkusz, nie za treść na nim. Dlatego objętość ustala się na starcie, zanim powstanie projekt.

Pytanie "ile stron ma mieć katalog" brzmi jak pytanie o treść. W praktyce to pytanie o arkusz i oprawę. Najpierw ustalasz format. Potem sposób szycia. Dopiero te dwie rzeczy mówią, jakie liczby stron w ogóle wchodzą w grę. Reszta tekstu rozkłada to na czynniki.

Składka drukarska: jak z jednego arkusza powstaje 8, 16 i 32 strony

Składka drukarska to złożony arkusz. Bierzesz jeden duży arkusz, zadrukowany z obu stron. Składasz go raz i masz cztery strony. Składasz drugi raz, w poprzek, i masz osiem. Trzecie złożenie daje szesnaście. Każde złożenie podwaja liczbę stron. Stąd rodzina 8, 16, 32, a nie liczby pośrednie.

To nie teoria. Maszyna falcująca robi to seryjnie. Falcerka Heidelberg Stahlfolder TX 96 składa arkusz z formatu 70x100 cm w składkę 16-stronicową w A4. Robi to z prędkością ponad 18 000 arkuszy na godzinę. Jeden arkusz, jedna szesnastostronicowa składka. To pokazuje, że arkusz maszynowy równa się wielokrotność stron, nie dowolna liczba.

Liczą się obie strony arkusza. Arkusz zadrukowany tylko z jednej strony daje o połowę mniej stron. W katalogu prawie zawsze drukuje się dwustronnie. Dlatego jeden przejazd przez maszynę obsługuje cały segment. Im większy arkusz, tym więcej stron schodzi za jednym razem. To jest sedno oszczędności w druku offsetowym.

Wielkość składki zależy od formatu strony i maszyny. Przy dużym arkuszu i formacie A4 typowa składka ma 16 stron. Mniejsza strona mieści się gęściej, więc składka bywa 32-stronicowa. Prostszy złam daje składkę 8-stronicową. W katalogu najczęściej pracujesz na składkach 16-stronicowych. To dlatego objętości chodzą co 16, a nie co dwie.

Format arkusza a format strony: arkusz nieobcięty i rozmieszczenie stron

Format strony wynika z formatu arkusza. Seria A ma stałe wymiary: A4 210x297 mm, A3 297x420 mm, A2 420x594 mm, A1 594x841 mm, A0 841x1189 mm. Definiuje je norma ISO 216. Arkusz maszynowy jest większy. Najczęściej to klasa 70x100, czyli format B1 707x1000 mm. Na jednym B1 rozkłada się wiele stron A4 naraz.

Skąd bierze się klasa 70x100? Na jednej stronie arkusza B1 mieści się osiem stron A4 z zapasem na spady. Druga strona arkusza mieści kolejne osiem. Po złożeniu i obcięciu wychodzi składka 16-stronicowa. Maszyna 50x70 mieści mniej więcej połowę tego. Więc wybór maszyny wprost przekłada się na liczbę stron w jednym cyklu.

Arkusz, który wchodzi do maszyny, nie ma dokładnie wymiaru netto. Ma zapas. Ten zapas zostawia miejsce na chwyt maszyny, spady i pasery. To arkusz nieobcięty. Serie RA i SRA opisują właśnie takie wymiary: RA1 610x860 mm, SRA1 640x900 mm, SRA2 450x640 mm, SRA3 320x450 mm. Zakres arkuszy nieobciętych opisuje norma ISO 217. Po druku arkusz obcina się do formatu netto.

Rozmieszczenie stron na arkuszu drukarskim ustala się z góry. Strony układa się tak, żeby po złożeniu i obcięciu trafiły w kolejność. Maszyna ma swój sufit formatu. Heidelberg Speedmaster XL 106 bierze arkusz do 750x1060 mm, z polem zadruku do 740x1050 mm. Speedmaster CX 104 bierze arkusz do 720x1040 mm. To realny rozmiar, na którym powstaje katalog.

Klasa maszyny wyznacza liczbę stron na arkusz. Maszyna 50x70 bierze mniejszy arkusz. Heidelberg Speedmaster XL 75 składa arkusz do 605x750 mm. Na mniejszym arkuszu zmieści się mniej stron A4. Więc ta sama książka wymaga więcej arkuszy albo mniejszego formatu strony. Format strony i klasa maszyny idą w parze. Jeśli wahasz się między formatami, pomoże tekst o katalogu A4 czy A5.

Podzielność przez 4: dlaczego szycie zeszytowe tego wymaga

Podzielność stron przez 4 nie bierze się z normy. Bierze się z geometrii składania. Jedna kartka złożona na pół daje cztery strony: dwie z przodu, dwie z tyłu. Nie da się mieć trzech stron na kartce. Zawsze są cztery. Dlatego każda objętość szyta zeszytowo dzieli się przez cztery.

Szycie zeszytowe polega na wsuwaniu składek jedna w drugą. Kartki wkłada się na wspólny grzbiet i zszywa drutem przez środek. Każda kartka to znów cztery strony. Zbierasz je jedna w drugą jak zeszyt. Suma zawsze wychodzi wielokrotnością czterech. Katalog na 22 strony nie istnieje w tej oprawie. Najbliższe realne wartości to 20 albo 24.

Oprawa klejona działa inaczej. Tam składki nie wsuwa się w siebie, tylko zbiera jedną na drugiej. Grzbiet się frezuje i klei. Mimo to strony nadal chodzą składkami. Podzielność przez cztery zostaje z tego samego powodu geometrycznego. Produkcję cienkiego katalogu spinanego drutem opisuje katalog w oprawie zeszytowej.

Wyjątek to oprawy z pojedynczych kartek. Spirala i grzebień spinają luźne kartki. Tam liczba stron może chodzić po dwie, bo nie ma składania. Ale to oprawy do innych zastosowań. Katalog reklamowy najczęściej idzie w oprawie zeszytowej albo klejonej. W obu zasada składek obowiązuje.

Dlaczego katalog na 20 stron kosztuje jak katalog na 24

Cena idzie za arkuszami, nie za stronami. Jeśli twoje 20 stron i sąsiednie 24 strony mieszczą się w tej samej liczbie arkuszy, koszt druku jest zbliżony. Papier schodzi ten sam. Maszyna robi tyle samo przejść. Cztery puste strony nie obniżają rachunku. One po prostu zostają niezadrukowane.

Zostają więc puste strony na końcu. Nie zostawiaj ich białych bez powodu. Można je zagospodarować sensownie:

• Notatki albo miejsce na wpisy klienta.
• Rozszerzony spis treści lub indeks produktów.
• Dane kontaktowe, mapa dojazdu, kod QR do sklepu.
• Certyfikaty, nagrody, informacja o gwarancji.
• Strona redakcyjna: nakład, data wydania, stopka.

Alternatywa to przyciąć treść w dół. Zamiast rozdmuchiwać 20 stron do 24, zejdź do 16. Wtedy oszczędzasz całą składkę. To realna różnica w papierze i oprawie. Decyzja idzie w jedną albo drugą stronę, ale zawsze do pełnej składki. Środka nie ma.

Nadmiar stron to nie problem, tylko decyzja. Gorzej, gdy zabraknie miejsca na treść. Wtedy musisz przeskoczyć do wyższej składki i masz nagle kilka pustych stron. Lepiej planować z lekkim zapasem. Kilka stron w rezerwie łatwiej wypełnić niż w pośpiechu wycinać gotowy materiał.

Dlaczego objętość ustala się przed projektem, a nie po nim

Kolejność ma znaczenie: najpierw liczba stron, potem projekt. Odwrotna kolejność prowadzi do kłopotów. Jeśli grafik zaprojektuje 21 stron, drukarnia i tak zażąda 20 albo 24. Ktoś będzie wtedy dorzucał albo wycinał treść na końcu, w najgorszym możliwym momencie.

Objętość zależy od trzech rzeczy naraz. Od formatu strony. Od klasy maszyny i wielkości arkusza. Od sposobu oprawy. Te trzy rzeczy ustala się przed pierwszym layoutem. Grafik dostaje wtedy siatkę na konkretną liczbę stron. Projektuje pod nią, a nie obok niej. Jak ułożyć taką siatkę, pokazuje poradnik o siatce i układzie stron katalogu.

Do tego dochodzi grubość bloku. Liczba stron razy gramatura papieru daje grubość grzbietu. Grzbiet trzeba znać przed projektem okładki. Inaczej tytuł na grzbiecie nie trafi na środek. Jak to policzyć, tłumaczy tekst o grubości grzbietu. Cały proces od briefu do pliku opisuje poradnik o druku katalogów produktowych.

Najczęstsze pytania